|
NDI NGANI RI TSHI TEA U ITA TSEDZULUSO YA VHUKONI (WHY DO WE ASSESS?)
Tsedzuluso ya vhukoni (Assessment) i thusa vhagudi uri vha kone u vhona vhuleme ha ngudo dzavho. I dovha hafhu ya vha fha tshedza nga mvelaphanda kha ngudo idzo, ya dovha ya vha konisa u langa na u dzhia maga nga ngudo dzavho. Kha Pfunzo ya Mvelelo Ndivhanywa (OBE) hu ombedzelwa Tsedzuluso ya vhukoni i yone ndila ya u kuvhanganya vhutanzi ha u guda na u shumisa uvho vhutanzi kha u dzhia maga nga u guda. Hu na ndila dzo fhambanaho dza maga ane a tea u dzhiwa zwifhingani zwo fhambanaho zwa u guda. Dzinwe ndila dza ayo maga ndi dzi tevhelaho: 1. Tsedzuluso ya vhukoni (Assessment) i konisa u vhona na u khakhulula zwithithisi zwine vhagudi vha nga vha nazwo, u itela uri hu kone u pulaniwa ngudo ine ya do kona u tandulula zwithithisi izwo. 2. Tsedzuluso ya vhukoni ya mutheo wa u guda ha u ranga (Assessment at the beginning of the learning process / Baseline assessment) i konisa mudededzi u wanulula zwine vhagudi vha vha vha vho no zwi guda, na u wana ndila ya u kona u bvela phanda u bva hune vhagudi vha divha u swika hone. 3. Tsedzuluso ya vhukoni ya fomathivi (Formative Assessment) i konisa u langa na u bveledza u gudisa na u guda. Tsedzululo ya vhukoni ya tshifhinga tshothe (Continuous Assessment) na yone i konisa mugudi uri a lange u guda hawe nga u sedzulusa mvelaphanda i re hone, u vhona zwithithisi kha u guda na u zwi tandulula. Tsedzuluso ya vhukoni i tevhedzaho izwi kanzhi i vhidzwa tsedzuluso ya vhukoni ya fomathivi. 4. Tsedzuluso ya vhukoni ya samethivi (Summative Assessment) ndi maga a dzhiiwaho nga murahu ha ngudo, hu u toda u divha uri zwe zwa gudiswa zwo swikelelwa naa, na uri vhagudi vha nga ya kha tshitenwa tshi tevhelaho naa?
© 2004 Mamugudubi |