VHUIMO HA VHUKATI (INTERMEDIATE PHASE) Murahu
MANWALWA O THEMENDELWAHO A GIREIDI DZA
MVELELO DZA U GUDA LUAMBO (OUTCOMES)
MVELELO YA U GUDA YA 1 (SO 1)- U THETSHELESA Ntha
| LUAMBO LWA HAYANI | LUAMBO LWO ENGEDZWAHO LWA U THOMA |
| U kona u thetshelesa ha
vhagudi hu ita uri vha wane mafhungo, vha fhindule nga ndila yo teaho, vha
senguluse masia o fhambanaho a vhutshilo na uri vha diphine. Vhagudi vha sumbedza vhutsila ha u thetshelesa mafhungo malapfu a orala, a tevhelaho milayo na a sa i tevheliho.
|
U kona u thetshelesa ha
vhagudi hu ita uri vha wane mafhungo, vha fhindule nga ndila yo teaho, vha
senguluse masia o fhambanaho a vhutshilo na uri vha diphine. Izwi vhagudi vha nga kona u zwi swikela nga u thetshelesa lunzhi arali luambo lwo engedzwaho lu tshi khou ambiwa kha vhuimo ho teaho. Nga u ralo vhagudi vha do vha vha tshi khou sumbedza vhunwe vhukoni ha luambo.
|
MVELELO YA U GUDA YA 2 (SO2) - U AMBA Ntha
| LUAMBO LWA HAYANI | LUAMBO LWO ENGEDZWAHO LWA U THOMA |
| Nga u amba vhagudi vha a
kona u davhidzana vhe na vhudifhunduleli na vhukoni nga luambo masiani o
fhambanaho a vhutshilo.
Khaedu nnzhi dzi thoma u vha hone musi mugudi a tshi khou aluwa, dzine dza toda uri a bveledze vhudifhunduleli kha u amba. Mugudi u ya phanda na u bveledzisa vhutsila ha u davhidzana, a vha na vhupfiwa kha phambano dza mvelele dza zwitshavha, a dovha hafhu a guda na ndeme ya nyambo nnzhi.
|
Nga u amba vhagudi vha a
kona u davhidzana vhe na vhudifhunduleli na vhukoni nga luambo masiani o
fhambanaho a vhutshilo.
Vhagudi vha swika hune vha kona u amba luambo lwa vhuvhili vha sa timatimi, nahone vha tea u badekanya u amba uho na vhunwe vhukoni hothe.
|
MVELELO YA U GUDA YA 3 (SO3) - U VHALA NA U SEDZULUSA Ntha
| LUAMBO LWA HAYANI | LUAMBO LWO ENGEDZWAHO LWA U THOMA |
| U kona u vhala na u
sedzulusa ha vhagudi hu ita uri vha wane mafhungo, vha diphine, vha fhindule nga
ndila ya u sengulusa vhudi, mvelelo na u nyanyulea kha manwalwa. U vhala ho tandavhuwaho ha manwalwa a Afrika Tshipembe na a lifhasi nga vhuphara zwo lugela nyanyuwo ya nyaluwo ya mugudi, kha mveledziso ya luambo, kha literesi ya u vhala na u nwala, kha u pfesesa zwithu zwa ndeme na kha vhudiphini.
|
U kona u vhala na u
sedzulusa ha vhagudi hu ita uri vha wane mafhungo, vha diphine, vha fhindule nga
ndila ya u sengulusa vhudi, mvelelo na u nyanyulea kha manwalwa. U vhala ndi thithu tshihulwane musi luambo lu tshi bveledzwa na uri ri diphine ngalwo. Ndi nga vhala hune ra guma ri na ndivho nga zwa lifhasi line ra tshila khalo. Ri dovha hafhu ra divha u nwala nga nthani ha uri ra divha u vhala.
|
MVELELO YA U GUDA YA 4 (SO4) - U NWALA Ntha
| LUAMBO LWA HAYANI | LUAMBO LWO ENGEDZWAHO LWA U THOMA |
| Vhagudi vha kona u nwala
tshaka dzo fhambanaho dza mafhungo ngoho na a khumbulelwa hu u itela uri vha vhe
na ndivho kha zwithu zwo fhambanaho. Vhutsila ha vhagudi ha u nwala vhu ya phanda na u bveledzwa, hu u itela ndivho dzo fhambanaho. Afha ndi hune vha thoma u bveledza na u dzudzanya mihumbulo yo teaho kha dzimbuno na manwalwa a vhusiki hu tshi tevhelwa maga a maitele a u nwala. |
Vhagudi vha kona u nwala
tshaka dzo fhambanaho dza mafhungo ngoho na a khumbulelwa hu u itela uri vha vhe
na ndivho kha zwithu zwo fhambanaho. Vhunga ho bulwa afho ntha kha SO3, u nga si kone u nwala arali u sa divhi u vhala. U nwala na u vhala a zwo ngo fanela u fhandekanywa.
|
MVELELO YA U GUDA YA 5 (SO5) - U HUMBULA NA U NEA MIHUMBULO
| LUAMBO LWA HAYANI | LUAMBO LWO ENGEDZWAHO LWA U THOMA |
| Nga u kona u shumisa
luambo ha vhagudi, vha swika hune vha kona humbula, u nea muhumbulo, u swikela
maitele na shumisa mafhungo musi vhe ngudoni dzavho. Vhunzhi ha vhutsila ha u humbula na u nea muhumbulo nga ha mafhungo zwi na ndeme kha maitele othe a u guda na u funza.Izwi zwi tea u tanganywa musi hu tshi funzwa, ho lavheleswa zwiito zwa u tandulula thaidzo na u itela uri ndivho ya pfunzo i re na ndeme i vhonalaho i vhe hone. |
Nga u kona u shumisa
luambo ha vhagudi, vha swika hune vha kona humbula, u nea muhumbulo, u swikela
maitele na shumisa mafhungo musi vhe ngudoni dzavho. Vhagudi vha sumbedza vhukoni na maitele a u humbula nga u pfesesa na u tandulula zwitenwa zwi kondaho. Izwi zwi dovha hafhu zwa vha thusa kha u wana vhutanzi kha manwe masia a u guda.
|
MVELELO YA U GUDA YA 6 (SO6) - TSHIVHUMBEO TSHA LUAMBO NA KUSHUMISELE Ntha
| LUAMBO LWA HAYANI | LUAMBO LWO ENGEDZWAHO LWA U THOMA |
| Vhagudi vha nga kona u
sika mafhungo na u a talutshedza, vha tshi koniswa nga vhutsila ha u shumisa
maipfi, mibvumo na luambo (grammar). Nga u kona u vhona uri luambo lu shuma hani, na u bveledza luambo lu shumiswaho nga vhanwe, mugudi u swika hune a kona u sengulusa manwalwa awe ene mune na manwalwa a vhanwe nga u tevhela zwi ambwaho, mishumo yazwo na u vha kha vhutala ho teaho hazwo. Izwi zwi thusa vhagudi uri vha kone u ita maedza a luambo u fhata zwi ambwaho, u vhona uri hu na vhushaka vhukati ha zwine fhungo la amba na zwi re kha mafhungo Musi zwifhinga zwi tshi tandulukana na vhukati ha mvelele, vhagudi vha divha tshanduko ya luambo na kushandukele kwalwo maimoni o fhambanaho |
Vhagudi vha nga kona u
sika mafhungo na u a talutshedza, vha tshi koniswa nga vhutsila ha u shumisa
maipfi, mibvumo na luambo (grammar). U vha na ndivho ya vhudi ya girama na divhaipfi ndi zwa vhuthogwa kha u vhala, nahone zwi fanela u gudiswa nga ndila ya u tou angaredza ri tshi khou katela u vhala, u amba, u nwala na u thetshelesa.
|
© 2004 Mamugudubi